Samenvatting
Context
De belangrijkste vervuilers

Definitie

CONTEXT

In de meeste steden is de luchtkwaliteit de laatste jaren substantieel verbeterd. De merkbare luchtverontreiniging (rook, stof, smog) is uit de steden verdwenen door lokale, nationale en internationale maatregelen. Af en toe zorgt de luchtkwaliteit nog voor een actuele bedreiging zoals tijdens industriële incidenten of luchtverontreinigingepisoden. Gelukkig komen deze zelden voor. Desalniettemin beïnvloedt de huidige luchtkwaliteit de gezondheid van burgers. In veel Europese steden is de luchtkwaliteit een zorg en wordt de luchtkwaliteit dan ook constant gemonitord. In de meeste steden is de industrie als belangrijkste bron van luchtverontreiniging vervangen door het verkeer als belangrijkste bron. Luchtkwaliteit is daarom een algemeen probleem voor grote Europese steden.



DE BELANGRIJKSTE VERVUILERS

Problemen zoals klimaatverandering, zure regen en afbraak van de ozonlaag zijn bij de meeste mensen bekend maar staan ver af van het dagelijkse leven in de stad. De link tussen luchtkwaliteit en gezondheid baart meer zorgen bij inwoners, gezondheidsdeskundigen en beleidsmakers. De meeste van onze economische activiteiten zijn geconcentreerd in de stedelijke gebieden, waar ook ongeveer 80% van de Europese samenleving leeft. In stedelijke gebieden liggen transportroutes en woongebieden vaak dicht naast elkaar, vervoer is een grote veroorzaker van luchtkwaliteitsproblemen. Industriële gebieden en woongebieden liggen vaker verder van elkaar gescheiden, luchtvervuiling verspreidt zich over een groot gebied en industrieën dragen of direct of indirect (in de achtergrondconcentraties) bij tot een slechte luchtkwaliteit.
Luchtverontreiniging veroorzaakt gezondheidseffecten and milieuproblemen. De belangrijkste verontreinigende stoffen zijn opgenomen in de onderstaande lijst. Emissies van broeikasgassen zijn niet het onderwerp van deze website, de emissies gebeuren echter wel vaak volgende dezelfde mechanismen (meer informatie over broeikasgassen).


Fijn Stof (PM10, PM2.5)

Er is veel verschil in de fysische en scheikundige samenstelling, de bron en grootte van fijn stof. PM10 deeltjes (de fractie deeltjes in de lucht die kleiner is dan <10µm) en PM2.5 deeltjes (<2.5µm) baren grote zorgen, deze deeltjes zijn klein genoeg om tot diep in de longen door te dringen en kunnen potentieel zorgen voor grote gezondheidsproblemen. Grotere deeltjes worden niet ingeademd en worden vrij effectief door sedimentatie uit de lucht verwijderd. De belangrijkste bron van PM10 en PM2.5 in Europese steden is verkeersemissies, vooral van dieselvoertuigen. Grenswaarden voor PM10 worden in veel Europese steden overschreden.


Stikstofdioxide (NO2)

NOx wordt gebruikt om de mix van stikstofoxide (NO) en stikstofdioxide (NO2) in de lucht te beschrijven. Het zijn anorganische gassen die gevormd worden door combinatie van zuurstof en stikstof in de lucht. Er wordt veel meer NO gevormd dan NO2, echter NO oxideert in de lucht tot NO2. NO2 heeft een negatieve werking op de luchtwegen. In Europese steden schommelen de NO2 concentraties vaak in de buurt van de grenswaarden. NOx wordt uitgestoten door verbrandingsprocessen bijv. bij vervoer, industriële processen en energieopwekking.


Ozon (O3)

Ozon op leefniveau wordt niet zoals bij de andere verontreinigende stoffen het geval is direct uitgestoten in de atmosfeer, het is een secundaire stof die ontstaat door een reactie tussen stikstofdioxide (NO2), koolwaterstoffen (KWS) en zonlicht. De ozonconcentraties zijn lager in stedelijke gebieden (waar er hoge concentraties NO door het verkeer worden uitgestoten) dan in landelijke gebieden. De energie om ozon te vormen komt van zonlicht, daarom zijn er vaak hoge ozonconcentraties tijdens heet en zonnig zomers weer.


Koolwaterstoffen (KWS) en vluchtige organische stoffen (VOS)

KWS behoren tot een grote groep chemicaliën genaamd vluchtige organische stoffen (VOS). Koolwaterstoffen bestaan enkel uit de componenten waterstof en koolstof terwijl VOS ook andere elementen kunnen bevatten. Ze ontstaan door gedeeltelijke verbranding van fossiele brandstoffen en door verdamping. Omdat er honderden verschillende componenten zijn, zijn de KSW en VOS zeer verschillend van eigenschappen. Sommigen zijn carcinogeen, een voorbeeld is benzeen, anderen zijn weer giftig of juist onschadelijk voor de gezondheid.


Zwaveldioxide (SO2)

Fossiele brandstoffen bevatten sporen van zwavel (S), SO2 ontstaat als ze worden verbrand. Het grootste gedeelte van de SO2 die wordt geëmitteerd ontstaat door energie opwekking. De bijdrage van het transport is klein (met uitzondering van de scheepvaart). Blootstelling aan SO2 kan luchtwegklachten veroorzaken en zo de gezondheid beschadigen. Door atmosferische reacties van SO2 kan zwavelzuur ontstaan. Zwavelzuur draagt bij aan zure regen. Ammoniumsulfaat deeltjes zijn de meest voorkomende secundaire deeltjes die in de lucht voorkomen.


Koolstofmonoxide (CO)

CO is een geurloos, smaakloos en kleurloos gas dat ontstaat bij gedeeltelijke verbranding van koolstofhoudende materialen. Hiertoe behoren de meeste de meeste bij vervoer gebruikte brandstoffen. CO is giftig, het reageert met hemoglobine en zorgt dat er minder zuurstof door het bloed vervoerd kan worden. De normen van de gezondheidsgerelateerde grenswaarden worden zelden overschreden zelfs niet in drukke stedelijke centra.



    © copyright CITEAIR 2007 FacebookTwitter | RSS feed | Sluit u bij ons aan | Contacten | Sitemap | Copyright & Disclaimer